Różyczka

Różyczka (łac. rubella) to ogólnoustrojowa choroba wirusowa występująca tylko u ludzi. Charakteryzuje się ostrym przebiegiem i występowaniem niezbyt charakterystycznej wysypki. Równie często nie daje żadnych objawów. Jest to choroba silnie zakaźna, nawet w przypadkach bezobjawowych. Zakażenie następuje drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z materiałem zakaźnym, np. wydzieliną z dróg oddechowych, moczem, kałem, krewią. Zarazić się można od osoby chorej w okresie od 7 dni przed i do 14 dni po wystąpieniu wysypki. Okres zakaźności może być znacznie dłuższy u osób o obniżonej odporności. Okres wylęgania choroby wynosi od 12 do 23 dni. W populacjach nieszczepionych choroba występuje w postaci epidemii co 6-9 lat, głównie zimą i wczesną wiosną. Przed wprowadzeniem szczepień zachorowalność na różyczkę była największa u dzieci w wieku przedszkolnym i w pierwszych klasach szkoły podstawowej.
Różyczka jest chorobą o dwóch obliczach. Nabyta jest przeważnie niegroźna. Przebiega z wysypką i objawami grypopodobnymi, choć zdarzają się przypadki o ciężkim przebiegu. Jest silnie zakaźna, a chorują na nią głównie dzieci nabywając tym samym odporność na wiele lat. Inaczej jest z różyczką wrodzoną, która jest bardzo niebezpieczna dla płodu. Zakażenie we wczesnym okresie ciąży często prowadzi do poronienia. Zakażenie w II lub III trymestrze ciąży przyczynia się do licznych wad wrodzonych. Wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciwko różyczce ma przede wszystkim zapobiegać przypadkom różyczki wrodzonej i groźnym powikłaniom różyczki nabytej.
Choroba wywoływana jest przez wirusa różyczki, który należy do rodziny togawirusów, rodzaju Rubivirus. Wirus ten po wtargnięciu do organizmu atakuje komórki nabłonka górnych dróg oddechowych i najbliższych węzłów chłonnych. Tam namnaża się, a następnie przedostaje do krwi. Obecność wirusów we krwi określa się mianem wiremii.
Kontakt z wirusem różyczki, spowodowany zakażeniem lub szczepieniem, wywołuje odpowiedź ludzkiego układu immunologicznego w postaci produkcji swoistych przeciwciał. W ten sposób wirus jest zwalczany i usuwany z organizmu. Wytworzona po kontakcie z wirusem pamięć immunologiczna gwarantuje ochronę organizmu na co najmniej 10 lat od ekspozycji i zapobiega reinfekcj